مصطفى النوراني الاردبيلي
37
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
خواص و كاربرد : شاه توت خشك از نظر خواص جانشين سماق مىباشد . لطيف كننده و باز كننده گرفتگىهاست . حدت خون را تسكين مىدهد . خوردن شاه توت براى زخم روده و اسهال گرم و اسهال خونى بخصوص خشك آن با داروهاى كمكى و مقوى بسيار مفيد است . « 1 » با شاهتوت مىتوان شيرينى تهيه كرد كه براى سينه بسيار مفيد است و نسخه تهيه آن ، اين طور است : آب شاه توت را بگيريد و صاف كنيد ، دو برابر آن قند به آن اضافه كرده و روى آتش ملايمى بگذاريد ، دائما به هم زنيد تا شربت غليظى به وجود آيد شربت را در بطرى ريخته و در آن را محكم ببنديد . اگر اين شربت را با آبى كه جو در آن خيسانده شده است مخلوط كنند و غرغره نمايند ورم گلو و درد آن را تخفيف مىدهد . « 2 » شيره شاه توت به حالت رقيق شده اثر مليّن دارد . غرغره آن در رفع آنژين ، آفت و درمان التهاب و مخاط دهان موثر واقع مىشود . آب شاه توت را بايد هميشه به حالت تازه مصرف كرد . داراى اثر صفرابر است . « 1 » شاه توت سرشار از ويتامين C ، قند ، اسيد سيتريك ، اسيد ماليك و روغنهاى مايع اصلى كه داراى خواص ضد عفونى و ميكروب كش مىباشد . طعم ترش شاه توت عطش كسانى را كه گوشت يا ادويه خوردهاند فرو مىنشاند . « 2 » برگ درخت شاه توت به مقدار چهل تا هشتاد گرم آن با يك ليتر آب اگر دم شود براى تبهاى متناوب مفيد است و بايد اين دمكرده را به مقدار دو ليوان بزرگ در آغاز شروع به مصرف كرد . « 3 »
--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 2 ، ص 94 . ( 2 ) - ميوهها و سبزيهاى شفابخش ، ص 154 . ( 1 ) - گياهان دارويى ، دكتر على زرگرى ، ج 1 ، ص 676 . ( 2 ) - ميوهها و سبزيهاى شفابخش ، ص 54 . ( 3 ) - همان ، ص 155 .